سرطان معده چیست؟
سرطان معده (Stomach Cancer) که به آن سرطان گاستریک (Gastric Cancer) نیز گفته میشود، به رشد سلولهای سرطانی در پوشش داخلی و دیواره معده گفته میشود.
علائم سرطان معده
گاهی اوقات سرطان میتواند مدت طولانی در معده رشد کند بدون آنکه علائمی ایجاد کند.
در مراحل اولیه، سرطان معده میتواند این علائم را ایجاد کند:
- سوءهاضمه، ناراحتی معده یا سوزش سر دل
- تهوع
- کاهش اشتها
- خستگی
زمانی که سرطان بزرگتر میشود، ممکن است این علائم ظاهر شوند:
- وجود خون در مدفوع یا تیره شدن رنگ مدفوع
- احساس نفخ پس از غذا خوردن، حتی با خوردن مقدار کمی غذا
- استفراغ بعد از وعدههای غذایی
- کاهش وزن بدون دلیل
- درد معده، بهویژه بعد از خوردن غذا
- ضعف و خستگی
بسیاری از این علائم ممکن است به دلیل مشکلاتی غیر از سرطان ایجاد شوند.
اما اگر هر یک از این مشکلات را دارید و برطرف نمیشوند، با پزشک خود صحبت کنید.
هرچه سرطان معده زودتر تشخیص داده شود، شانس درمان مؤثر بیشتر خواهد بود.
چه عواملی باعث سرطان معده میشوند؟
شانس ابتلا به سرطان معده در افرادی که عفونت معده ناشی از باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori یا H. pylori) داشتهاند، بیشتر است. این عفونت میتواند باعث زخم معده شود.
احتمال ابتلا به سرطان معده در شرایط زیر نیز بیشتر است اگر شما:
- مرد باشید
- سن بالای ۵۰ سال داشته باشید
- یکی از بستگان نزدیک شما سرطان معده داشته باشد
- سیگار بکشید
- الکل را بهطور مفرط مصرف کنید
- آمریکایی آفریقاییتبار، آمریکایی هیسپانیک، آسیایی آمریکایی یا ساکن جزایر اقیانوس آرام باشید
- پولیپ معده (رشدهای کوچک در پوشش داخلی معده) داشته باشید
تشخیص سرطان معده
اگر پزشک مشکوک به سرطان معده باشد، ابتدا سوابق پزشکی شما را بررسی میکند و یک معاینه فیزیکی کامل انجام میدهد.
پزشک ممکن است سیتی اسکن (CT Scan) درخواست کند.
همچنین ممکن است شما را به متخصصی برای انجام آندوسکوپی ارجاع دهد تا تومور را مشاهده کند.
در این آزمایش، پزشک یک لوله باریک و مجهز به نور را از دهان شما وارد کرده و به معده میفرستد.
ممکن است قبل از آزمایش، دارویی برای راحتی شما تجویز شود.
در طول آندوسکوپی، پزشک ممکن است نمونه کوچکی از بافت معده را بردارد تا برای وجود سلولهای سرطانی بررسی شود.
به این نمونه، نمونهبرداری (Biopsy) گفته میشود.
این نمونه سپس به آزمایشگاه ارسال میشود و زیر میکروسکوپ بررسی میگردد تا مشخص شود سرطانی است یا خیر.
آیا میتوان از سرطان معده پیشگیری یا آن را اجتناب کرد؟
هیچ راه قطعی برای پیشگیری از سرطان معده وجود ندارد.
با این حال، میتوانید با رعایت این نکات خطر ابتلا را کاهش دهید:
- سیگار نکشید
- مصرف الکل را محدود کنید
- وزن سالم حفظ کنید
- رژیم غذایی سرشار از میوهها و سبزیجات تازه داشته باشید
درمان سرطان معده
درمانهای سرطان معده شامل موارد زیر هستند:
- جراحی
- شیمیدرمانی (Chemotherapy)
- پرتودرمانی (Radiation Therapy)
- درمان دارویی هدفمند (Targeted Drug Therapy)
- ایمونوتراپی (Immunotherapy)
- یا ترکیبی از این درمانها
انتخاب روش درمان به این عوامل بستگی دارد:
- اینکه سرطان فقط در معده است یا به سایر نقاط بدن گسترش یافته است
- سن و وضعیت کلی سلامت شما
زندگی با سرطان معده
درمان پزشکی ممکن است سرطان شما را از بین ببرد یا تخریب کند.
اگرچه این موضوع باعث آرامش خاطر شما میشود، اما ممکن است همچنان نگران باشید.
طبیعی است که از بازگشت سرطان بترسید.
دانستن اینکه پزشک شما همچنان بهطور منظم شما را تحت نظر دارد، میتواند آرامشبخش باشد.
ممکن است نیاز باشد هر ۳ تا ۶ ماه یک بار به مدت چند سال به پزشک مراجعه کنید.
اگر بخشی یا تمام معده شما در طی درمان برداشته شده باشد، پزشک شما را به متخصص تغذیه ارجاع خواهد داد.
متخصص تغذیه به شما کمک میکند برنامه غذایی مناسبی تهیه کنید تا تمام ویتامینها و مواد معدنی موردنیاز بدن را دریافت کنید.
شاید لازم باشد مکملهای ویتامینی مصرف کنید.
پس از درمان، ممکن است سرطان بهطور کامل از بین نرود و به یک بیماری مزمن تبدیل شود.
این موضوع میتواند برای شما و عزیزانتان استرسزا باشد.
شاید نیاز باشد شیمیدرمانی یا درمانهای دیگر برای کنترل سرطان انجام دهید.
این درمانها میتوانند:
- سرطان را کوچک نگه دارند
- از رشد آن جلوگیری کنند
وقتی سرطان در حال رشد نیست، شما میتوانید مدتی از درمان فاصله بگیرید تا زمانی که دوباره شروع به رشد کند.
اگر سرطان مزمن دارید، مهم است که حمایت لازم برای خود و خانوادهتان را پیدا کنید.
با مشاور، روحانی یا گروههای حمایتی صحبت کنید.
به یاد داشته باشید که در مواجهه با سرطان تنها نیستید.
سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید
- من زخم معده دارم. آیا احتمال ابتلا به سرطان معده در من بیشتر است؟
- آیا خوردن یک رژیم غذایی سالم میتواند به پیشگیری از سرطان معده کمک کند؟
- پدرم سرطان معده داشته است. آیا باید من آزمایش بدهم؟
- بهترین روش درمان سرطان معده من چیست؟
- آیا پس از درمان میتوانم به طور عادی غذا بخورم؟
- بعد از درمان، آیا باید مرتباً برای بررسی بازگشت سرطان مراجعه کنم؟
- آیا باید در طول و پس از درمان مصرف الکل را قطع کنم؟
منابع
- American Cancer Society: Stomach Cancer
- National Institutes of Health, National Cancer Institute: Stomach (Gastric) Cancer
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
