سقط مکرر بارداری (Recurrent Pregnancy Loss)

سقط مکرر بارداری (Recurrent Pregnancy Loss) چیست؟

سقط مکرر بارداری (Recurrent pregnancy loss) زمانی است که شما ۲ یا بیشتر از ۲ مورد سقط بارداری را تجربه کنید. سقط بارداری (Miscarriage) به حالتی گفته می‌شود که بارداری به‌طور خودبه‌خود در ۲۰ هفتهٔ اول بارداری خاتمه پیدا کند.
کارشناسان تخمین می‌زنند که ۱۰٪ تا ۲۰٪ بارداری‌های شناخته‌شده به سقط بارداری ختم می‌شوند.
داشتن سقط‌های مکرر کمتر شایع است و تنها حدود ۱٪ از زنان این تجربه را دارند.

علائم سقط مکرر بارداری

هر سقطی که تجربه می‌کنید ممکن است علائم متفاوتی داشته باشد.
یک سقط ممکن است باعث درد و خونریزی شود، در حالی که دیگری هیچ علامتی نداشته باشد.

علائم شایع سقط بارداری شامل موارد زیر است:

• لکه‌بینی یا خونریزی
• درد کمر خفیف تا شدید (شدیدتر از دردهای قاعدگی)
• ترشح مخاط سفید یا صورتی‌رنگ از واژن
• انقباضات دردناک که هر ۵ تا ۲۰ دقیقه رخ می‌دهند
• خروج بافت شبیه لختهٔ خون از واژن
• کاهش ناگهانی علائم بارداری

علل سقط مکرر بارداری

تشخیص علت سقط بارداری همیشه آسان نیست.
اغلب سقط‌ها به دلیل یک مشکل تصادفی در کروموزوم‌ها در هنگام لقاح اتفاق می‌افتند.
در بیشتر موارد، هیچ علت مشخصی یافت نمی‌شود.

با این حال، برخی مشکلات و شرایط سلامت می‌توانند باعث سقط‌های مکرر شوند، از جمله:

۱. ترانس‌لوکیشن (Translocation)

زمانی رخ می‌دهد که یکی از زوجین کروموزوم‌های غیرطبیعی در تخمک یا اسپرم خود دارد.
یک بخش از یک کروموزوم به کروموزوم دیگر منتقل می‌شود و در نتیجه، رویان (Embryo) ممکن است کروموزوم‌های بیش‌ازحد یا ناکافی دریافت کند و این موضوع می‌تواند باعث سقط بارداری شود.

۲. مشکلات مادرزادی رحم (Congenital uterus problems)

برخی ناهنجاری‌های مادرزادی در رحم می‌توانند موجب سقط بارداری شوند.
یکی از شایع‌ترین آن‌ها رحم سپتوم‌دار (Septate uterus) است که در آن رحم به‌طور جزئی به دو حفره تقسیم شده است.
این وضعیت می‌تواند باعث عوارض بارداری از جمله سقط بارداری گردد.

۳. رشد یا چسبندگی در رحم

سندرم آشرمن (Asherman syndrome) باعث ایجاد چسبندگی و زخم در داخل رحم می‌شود که ممکن است منجر به سقط بارداری گردد.
همچنین رشدهای غیرطبیعی در رحم مانند فیبروم‌ها (Fibroids) یا پولیپ‌ها (Polyps) می‌توانند در بروز سقط نقش داشته باشند.

۴. برخی شرایط پزشکی

برخی مشکلات سلامت احتمال سقط‌های مکرر را افزایش می‌دهند، از جمله:

• مشکلات سیستم ایمنی
• بیماری تیروئید
• دیابت
• سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (Polycystic ovary syndrome – PCOS)
• ترومبوفیلی (Thrombophilia) یا اختلال در لخته‌شدن خون

نکته مهم درباره عوامل غیرمؤثر

چیزی که شما انجام داده‌اید باعث سقط‌های مکرر نمی‌شود.
فعالیت‌هایی مانند کار کردن، ورزش کردن، رابطهٔ جنسی یا حالت تهوع بارداری باعث سقط نمی‌شوند.
سقوط یا ضربه به‌ندرت عامل سقط است.
تحقیقات درباره تأثیر الکل، دخانیات و کافئین هنوز قطعی نیست.

به همین دلیل، سقط‌های شما به دلیل کاری که انجام داده‌اید یا انجام نداده‌اید نیست و هرگز نباید خود را مقصر بدانید.

تشخیص سقط مکرر بارداری

اگر ۳ بار سقط بارداری داشته باشید، پزشک احتمالاً تست‌های تشخیصی را برای یافتن علت انجام خواهد داد.
این فرآیند شامل مراحل زیر است:

• بررسی سابقهٔ پزشکی شما
• گرفتن جزئیات مربوط به بارداری‌های قبلی
• معاینهٔ فیزیکی
• آزمایش خون
• تصویربرداری از رحم برای بررسی ناهنجاری‌ها
• آزمایش‌های ژنتیکی ویژه برای بررسی علت سقط‌های مکرر

پیشگیری یا اجتناب از سقط مکرر

هیچ پژوهش قطعی وجود ندارد که نشان دهد کاری وجود دارد که بتوانید برای پیشگیری از سقط انجام دهید.
از آنجا که شما باعث ایجاد سقط نشده‌اید، بنابراین نمی‌توانستید از آن جلوگیری کنید.

گزینه‌های درمانی

نوع درمان به علت سقط‌های مکرر بستگی دارد.
برخی از روش‌های درمانی شامل موارد زیر هستند:

• دارو درمانی
• جراحی اصلاحی
• مشاورهٔ ژنتیک

اگر هیچ علت مشخصی یافت نشود، کار زیادی نمی‌توان انجام داد.
با این حال، بیش از نیمی از زنانی که علت مشخصی ندارند، بعدها بارداری سالمی خواهند داشت.

زندگی با سقط مکرر بارداری

سقط بارداری حتی اگر برنامه‌ریزی‌نشده باشد، می‌تواند تجربه‌ای عاطفی و دشوار باشد.
هر فرد به شکل متفاوتی با غم سقط کنار می‌آید.
برخی زنان ممکن است در مدیریت احساسات خود دچار مشکل شوند.

اگر بسیار ناراحت هستید یا احساس می‌کنید به کمک نیاز دارید:

• با پزشک خود صحبت کنید.
• پزشک می‌تواند شما را به گروه‌های حمایتی محلی معرفی کند.
• همچنین منابع ملی برای حمایت در دسترس است.
  یکی از این منابع SHARE: Pregnancy and Infant Loss Support است که شامل لیست گروه‌های حمایتی محلی و منابع آنلاین برای کمک به شما می‌باشد.

سؤالاتی که باید از پزشک بپرسید

• چه چیزی باعث تکرار سقط بارداری در من شده است؟
• چگونه می‌توانم متوجه شوم که مشکل ژنتیکی از طرف من است یا همسرم؟
• اگر دوباره باردار شوم، احتمال سقط دوباره چقدر است؟
• بهترین گزینهٔ درمانی برای من چیست؟
• آیا می‌توانید مکانی برای دریافت حمایت عاطفی به من معرفی کنید؟
• چه مدت باید صبر کنم تا پس از سقط دوباره برای بارداری تلاش کنم؟

Resources/منابع

• National Institute of Child Health and Human Development: Pregnancy Loss
• National Institutes of Health, MedlinePlus: Miscarriage

این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیک‌پژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وب‌سایت بیمارستان تهیه شده است.

لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیه‌های سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.

سلب مسئولیت: مطالب ارائه‌شده صرفاً جهت اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیه‌ها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.

تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.