فیلم آموزش همگانی
عفونت کلیه (Kidney Infection) چیست؟
عفونت کلیه زمانی رخ میدهد که باکتریها وارد یکی یا هر دو کلیه شما شوند. نام پزشکی این عفونت پیلونفریت (Pyelonephritis) است.
کلیهها خون را فیلتر میکنند، مواد زائد را دفع میکنند و ادرار تولید میکنند. آنها بخشی از دستگاه ادراری هستند. این گروه از اندامها شامل کلیهها، حالبها، مثانه و مجرا (میزراه) است.
کلیهها شکلی شبیه لوبیا دارند و به اندازه یک مشت دست هستند. آنها در دو طرف ستون فقرات قرار دارند و تا حدودی توسط دندههای پایینی محافظت میشوند.
علائم عفونت کلیه
علائم شایع عفونت کلیه شامل موارد زیر است:
- تب
- درد در کمر، پهلو یا کشاله ران
- لرز
- حالت تهوع و/یا استفراغ
- احساس نیاز به دفع ادرار حتی بلافاصله بعد از ادرار کردن
- ادرار دردناک، سوزشدار و/یا مکرر
- ادرار کدر یا با بوی بد
- وجود خون یا چرک در ادرار
- سپسیس (Sepsis) در صورت عدم درمان
علائم میتوانند بر اساس سن متفاوت باشند. نوزادان و سالمندان ممکن است علائم شایع را نداشته باشند.
در عوض، ممکن است دچار اختلال در تکلم، سرگیجه یا گیجی شوند.
در صورت بروز هر یک از این علائم، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
علل عفونت کلیه
شایعترین علت عفونت کلیه باکتری اشرشیا کلی (Escherichia coli – E. coli) است.
این باکتری میتواند از قسمتهای دیگر دستگاه ادراری، مانند مثانه، به کلیه منتقل شود.
اگر عفونت ادراری (UTI) داشته باشید، احتمال بروز عفونت کلیه بسیار زیاد است.
زنان بیشتر از مردان دچار عفونت کلیه و UTI میشوند که به دلیل ساختار آناتومیکی بدن زنان است.
علل دیگر عفونت کلیه شامل موارد زیر هستند:
- سنگ کلیه
- بزرگی پروستات (در مردان)
تشخیص عفونت کلیه
تشخیص و درمان سریع عفونت کلیه بسیار مهم است.
پزشک ابتدا درباره علائم شما سؤال خواهد کرد.
سپس احتمالاً از شما خواهد خواست که نمونه ادرار و/یا خون ارائه دهید.
در برخی موارد، ممکن است آزمایشهای تکمیلی درخواست شود، از جمله:
- سونوگرافی (Ultrasound)
- اشعه ایکس (X-ray)
- سیتیاسکن (CT scan)
- امآرآی (MRI)
این آزمایشها تصاویر دقیقی از اندامهای دستگاه ادراری شما فراهم میکنند.
پیشگیری یا جلوگیری از عفونت کلیه
برای پیشگیری از عفونت کلیه یا UTI میتوانید:
- آب کافی بنوشید
- پس از رابطه جنسی ادرار کنید
- ادرار خود را نگه ندارید
- از شویندههای داخلی و محصولات معطر در ناحیه تناسلی استفاده نکنید
- زنان باید ناحیه تناسلی را از جلو به عقب پاک کنند
- یبوست را درمان یا پیشگیری کنید. (یبوست خود علامت عفونت کلیه نیست، اما میتواند خطر تجمع باکتریها را افزایش دهد چون تخلیه کامل مثانه را دشوار میکند.)
هر کسی ممکن است دچار عفونت کلیه شود، اما برخی افراد در معرض خطر بیشتری قرار دارند، از جمله:
- زنان باردار
- مبتلایان به دیابت
- افرادی که قبلاً UTI داشتهاند
- افراد با ساختار غیرطبیعی دستگاه ادراری
- مبتلایان به سنگ کلیه
- مردانی که دچار بزرگی پروستات هستند
- افرادی با سیستم ایمنی ضعیف
- افرادی که مجبور به استفاده از کاتتر (لوله برای تخلیه ادرار) هستند
- کسانی که آسیب عصبی یا نخاعی دارند
- افرادی که به ریفلاکس وزیکویورترال (VUR) مبتلا هستند؛ حالتی که در آن ادرار به سمت بالا یا پایین در حالبها جریان پیدا میکند.
درمان
آنتیبیوتیکها درمان اصلی عفونت کلیه هستند.
انواع مختلفی از آنتیبیوتیکها وجود دارند که پزشک بر اساس وضعیت شما بهترین نوع را انتخاب میکند.
- در بیشتر موارد، آنتیبیوتیک به صورت قرص تجویز میشود.
- در موارد شدید، ممکن است نیاز به تزریق وریدی (IV) از طریق کاتتر در بازو باشد.
- گاهی لازم است بیمار در بیمارستان بستری شود؛ این حالت در سالمندان یا افراد دچار کمآبی بدن (دهیدراته) شایعتر است.
حتماً طبق دستور پزشک داروها را مصرف کنید.
ممکن است چندین هفته طول بکشد تا عفونت به طور کامل از بین برود، حتی اگر علائم زودتر برطرف شوند.
پزشک ممکن است:
- آزمایش پیگیری برای اطمینان از رفع عفونت انجام دهد.
- دارو یا درمانهای دیگری برای علت زمینهای یا مشکل مرتبط تجویز کند.
زندگی با عفونت کلیه
اکثر افراد پس از درمان بهبودی کامل پیدا میکنند.
با این حال، امکان دارد چندین بار دچار عفونت کلیه شوید.
با پزشک خود درباره راههای پیشگیری از عفونتهای آینده صحبت کنید.
سؤالات
- چرا فکر میکنید من دچار عفونت کلیه شدم؟
- برای هیدراته ماندن، روزانه چه مقدار آب باید بنوشم؟
- بهترین داروی درمان عفونت کلیه من چیست؟
- پس از شروع دارو، چقدر طول میکشد تا علائم برطرف شوند؟
- آیا با داشتن یک عفونت کلیه، احتمال ابتلای مجدد من بیشتر است؟
- خطر پیشرفت عفونت کلیه به بیماری مزمن کلیه چقدر است؟
Resources/منابع
- American Kidney Fund: Kidney Infection
- National Institutes of Health, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases: Kidney Infection
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
