واژینوز باکتریایی (Bacterial Vaginosis)

پادکست

برای گوش کردن به پادکست از دکمه پخش زیر استفاده نمایید:

فیلم آموزش همگانی

واژینوز باکتریایی (Bacterial Vaginosis) چیست؟

واژینوز باکتریایی (Bacterial Vaginosis – BV) یک عفونت خفیف در واژن است که توسط نوعی باکتری (میکروب) ایجاد می‌شود. به‌طور طبیعی واژن حاوی مقدار زیادی باکتری «خوب» به نام لاکتوباسیل‌ها (Lactobacilli) است. همچنین مقدار کمی از انواع دیگر باکتری‌ها به نام بی‌هوازی‌ها (Anaerobes) در آن وجود دارد. زیادشدن بیش‌ازحد بی‌هوازی‌ها می‌تواند باعث واژینوز باکتریایی شود. هنوز مشخص نیست چرا باکتری‌های بی‌هوازی رشد بیش‌ازحد پیدا می‌کنند و این عفونت را ایجاد می‌کنند.

علائم واژینوز باکتریایی

ممکن است ترشحی از واژن خود مشاهده کنید. این ترشح می‌تواند شفاف یا رنگی باشد. ممکن است خیلی کم یا زیاد باشد. گاهی بوی ماهی می‌دهد. این بو ممکن است پس از رابطهٔ جنسی شدیدتر شود. بعضی زنان واژینوز باکتریایی دارند بدون اینکه هیچ علامتی داشته باشند.

علت واژینوز باکتریایی چیست؟

واژینوز باکتریایی به‌علت رشد بیش‌ازحد باکتری‌هایی است که به‌طور طبیعی در واژن وجود دارند. پژوهشگران کاملاً نمی‌دانند چرا این اتفاق می‌افتد. با این حال، عواملی مانند شست‌وشوی داخلی واژن (Douching) می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد. داشتن شریک جنسی جدید یا چندین شریک جنسی هم می‌تواند خطر را بیشتر کند—اگرچه BV یک عفونت مقاربتی (STD) محسوب نمی‌شود.

BV در زنانی که از نظر جنسی فعال هستند شایع‌تر است، اما در زنانی که فعالیت جنسی ندارند هم رخ می‌دهد. معمولاً لازم نیست شریک جنسی شما درمان شود، حتی اگر در تماس با شما باشد.

تشخیص واژینوز باکتریایی

پزشک واژن شما را معاینه می‌کند و با یک سوآب پنبه‌ای نمونه‌ای از ترشحات می‌گیرد. این نمونه بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا تعداد باکتری‌های بی‌هوازی بیش‌ازحد است یا خیر.

پیشگیری یا اجتناب از واژینوز باکتریایی

ممکن است نتوانید به‌طور کامل از BV پیشگیری کنید. پزشک ممکن است مصرف پروبیوتیک‌ها (Probiotics) را توصیه کند. این‌ها می‌توانند به‌صورت خوراکی یا واژینال مصرف شوند. راه‌های دیگر برای کاهش خطر شامل موارد زیر هستند:

• استفاده از کاندوم. کاندوم می‌تواند از انتشار BV جلوگیری کند.
• تمیز نگه‌داشتن وسایل جنسی. وسایل جنسی خود را با دیگران به اشتراک نگذارید و همیشه بعد از استفاده آن‌ها را بشویید.
• محدودکردن تعداد شریک‌های جنسی. تک‌همسری (داشتن تنها یک شریک جنسی) یکی از بهترین راه‌ها برای پیشگیری از BV است.
• عدم شست‌وشوی داخلی واژن (Douching). این کار باعث برهم‌زدن تعادل باکتری‌های واژن می‌شود.
• مراجعه به پزشک. اگر احساس می‌کنید علائم BV دارید، به پزشک اطلاع دهید.

درمان واژینوز باکتریایی

BV می‌تواند به چند روش درمان شود. پزشک ممکن است قرص خوراکی برایتان تجویز کند. همچنین ممکن است کرم یا ژل واژینال تجویز کند. بسیار مهم است که دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.

اگر پزشک مترونیدازول (Metronidazole) یا داروهای مشابه تجویز کرد، در زمان مصرف دارو الکل ننوشید. همچنین نباید تا ۲۴ ساعت پس از مصرف مترونیدازول الکل مصرف کنید. ترکیب الکل با این داروها می‌تواند باعث تهوع و استفراغ شود. حتی مقدار کم الکل در شربت‌های ضدسرفه هم می‌تواند این عوارض را ایجاد کند. حتماً به پزشک دربارهٔ داروهای دیگری که هم‌اکنون مصرف می‌کنید اطلاع دهید.

اگر این عفونت درمان نشود، ممکن است باکتری‌ها به رحم یا لوله‌های فالوپ گسترش یابند و عفونت‌های جدی‌تری ایجاد کنند. درمان BV این خطر را کاهش می‌دهد. درمان در زنان باردار اهمیت ویژه‌ای دارد.

زندگی با واژینوز باکتریایی

برخی زنان از BV مزمن (عودکننده) رنج می‌برند. دارو می‌تواند عفونت را از بین ببرد، اما ممکن است چند هفته بعد دوباره برگردد. برخی زنان گزارش می‌دهند که BV پس از پریود ماهانه یا پس از رابطهٔ جنسی دوباره عود می‌کند. اگر دچار BV مزمن هستید، با پزشک خود مشورت کنید. پزشک ممکن است تغییراتی در سبک زندگی توصیه کند، مانند استفاده از پروبیوتیک‌ها.

پرسش‌هایی که می‌توانید از پزشک بپرسید

• علت احتمالی واژینوز باکتریایی من چیست؟
• آیا نیاز به آزمایش دارم، مثلاً برای عفونت‌های مقاربتی؟
• نتایج آزمایش‌هایم چه معنایی دارند؟
• چه گزینهٔ درمانی توصیه می‌کنید؟
• آیا نیاز به دارو دارم؟ چگونه باید آن را مصرف کنم؟
• چه زمانی می‌توانم انتظار بهبود علائم داشته باشم؟
• آیا داشتن رابطهٔ جنسی برایم بی‌خطر است؟

منابع

National Institutes of Health: Bacterial Vaginosis

U.S. Department of Health & Human Services, Office of Women’s Health: Bacterial Vaginosis

این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیک‌پژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وب‌سایت بیمارستان تهیه شده است.

لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیه‌های سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.

سلب مسئولیت: مطالب ارائه‌شده صرفاً جهت اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیه‌ها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.

تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.