پادکست
برای گوش کردن به پادکست از دکمه پخش زیر استفاده نمایید:
فیلم آموزش همگانی
فیستول مقعدی (Anal fistula) چیست؟
فیستول مقعدی (Anal fistula) یک اتصال غیرطبیعی و لولهایشکل است که بین داخل مقعد (در غدهٔ مقعدی) و پوست درست بیرون مقعد ایجاد میشود. میتوانید آن را مانند یک تونل زیر پوست تصور کنید.
علائم فیستول مقعدی
آبسهای که باعث ایجاد فیستول میشود، معمولاً بسیار دردناک است. این وضعیت میتواند باعث درد شدید و تورم اطراف مقعد گردد. درد معمولاً هنگام اجابت مزاج بدتر میشود. گاهی ترشح از سوراخ اطراف مقعد وجود دارد. همچنین ممکن است دچار تب و خونریزی اطراف مقعد شوید.
علت ایجاد فیستول مقعدی چیست؟
فیستول مقعدی معمولاً با یک عفونت در غدهٔ مقعدی آغاز میشود. این عفونت میتواند باعث ایجاد آبسه (ناحیهای متورم که چرک در آن جمع میشود) گردد. هنگامی که چرک تخلیه میشود، ممکن است یک کانال بین روده و پوست باقی بماند. این کانال (یا تونل) همان فیستول است.
فیستول مقعدی چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک میتواند فیستول مقعدی را با یک معاینهٔ فیزیکی ناحیهٔ مقعد تشخیص دهد. اگر پزشک فیستول را مشاهده کند، معمولاً تلاش خواهد کرد تا عمق و جهت فیستول را مشخص کند. در برخی موارد، پزشک ممکن است سونوگرافی یا MRI درخواست کند. این آزمایشها به پزشک اجازه میدهند فیستول را درون بدن مشاهده کند.
آیا میتوان از فیستول مقعدی پیشگیری کرد؟
تقریباً همهٔ فیستولهای مقعدی بهدنبال یک آبسه در این ناحیه ایجاد میشوند. گاهی آبسهها در اثر بیماری کرون (Crohn’s disease)، ضربه (Trauma) یا عفونتهای مقاربتی (STIs) ایجاد میشوند.
درمان فیستول مقعدی
بیشتر آبسههای مقعدی را میتوان در مطب پزشک و تحت بیحسی موضعی تخلیه کرد. اگر فیستول ایجاد شده باشد، پزشک باید آن را بهطور جراحی خارج کند.
پس از برداشتن فیستول، نیاز به مصرف آنتیبیوتیک خواهید داشت. همچنین ممکن است بخواهید تا زمان بهبودی، یک پد روی ناحیهٔ مقعد قرار دهید. نشستن در لگن آب گرم (Sitz bath) میتواند به بهبود احساس شما کمک کند. برای این کار، وان را با آب ولرم بهاندازهای پر کنید که لگن و باسن شما را بپوشاند. از صابون، کف یا سایر محصولات استفاده نکنید، مگر اینکه توسط پزشک تجویز شده باشد. روزانه ۳ تا ۴ بار و هر بار حدود ۱۰ دقیقه در لگن آب گرم استراحت کنید.
با انجام جراحی و مراقبت مناسب پس از آن، بیشتر فیستولها برنمیگردند.
زندگی با فیستول مقعدی
بیشتر فیستولها به درمان جراحی بهخوبی پاسخ میدهند. اگر جراحی فیستول شما به دلیل محل قرارگیری آن پیچیدهتر باشد، ممکن است پزشک نیاز داشته باشد بخشی از عضلهٔ اسفنکتر شما را در طول جراحی برش دهد. پزشک تلاش خواهد کرد تا از آسیب به عضله جلوگیری کند. با این حال، احتمال دارد که پس از جراحی، کنترل اجابت مزاج برای شما دشوارتر شود. اگر پزشک این احتمال را بدهد، ممکن است روشها یا درمانهای دیگری برای مدیریت فیستول به شما پیشنهاد کند.
سؤالاتی که باید از پزشک بپرسید
- علت فیستول مقعدی من چه بوده است؟
- آیا نیاز به جراحی دارم؟
- اگر جراحی لازم است، چه مدت بعد از جراحی میتوانم فعالیتهای عادی را از سر بگیرم؟
- آیا باید رژیم غذاییام را تغییر دهم؟
- آیا لازم است هنگام بهبودی از جراحی فیستول، از نرمکنندهٔ مدفوع یا ملین استفاده کنم؟
- آیا ممکن است فیستول من دوباره عود کند؟
- آیا عوارض طولانیمدتی از داشتن فیستول وجود دارد؟
Resources/منابع
National Institutes of Health, MedlinePlus: Anal disorders
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
