عفونت قارچی واژن (Vaginal Yeast Infection) چیست؟
عفونتهای قارچی واژن توسط قارچی به نام کاندیدا (Candida) ایجاد میشوند. قارچهای مخمر موجودات بسیار ریزی هستند که بهطور طبیعی در مقادیر کم روی پوست و داخل واژن زندگی میکنند. محیط اسیدی واژن به کنترل رشد قارچها کمک میکند. با این حال، اگر محیط واژن کمتر اسیدی شود، تعداد قارچها ممکن است افزایش یافته و باعث ایجاد عفونت واژینال شوند.
عفونتهای قارچی شایع هستند؛ بهطوری که ۳ نفر از هر ۴ زن در طول زندگی خود به آن مبتلا میشوند. نیمی از زنان در طول زندگیشان بیش از یکبار به این عفونت دچار میشوند.
علائم عفونت قارچی واژن
عفونتهای قارچی میتوانند بسیار آزاردهنده باشند، اما معمولاً جدی نیستند. علائم شامل موارد زیر است:
- خارش و سوزش در واژن و اطراف ولووا (Vulva) – پوست اطراف واژن
- ترشحات سفید واژن که ممکن است شبیه پنیر کوتاژ باشد
- درد هنگام رابطه جنسی
- تورم ولووا
- درد هنگام ادرار کردن
علت عفونتهای قارچی
تعادل اسیدی واژن ممکن است به دلایل مختلفی تغییر کند، از جمله:
- پریود (قاعدگی)
- بارداری
- دیابت
- محصولات دوش واژینال
- برخی آنتیبیوتیکها
- قرصهای جلوگیری از بارداری
- کورتونها (استروئیدها)
همچنین رطوبت و تحریک واژن میتواند رشد قارچها را تشویق کند.
چگونه عفونت قارچی تشخیص داده میشود؟
اگر علائم عفونت قارچی دارید، پزشک ابتدا در مورد علائم شما با شما صحبت خواهد کرد. سپس یک معاینه لگنی انجام میدهد تا ولووا و واژن را بررسی کند.
پزشک ممکن است نمونهای از ترشحات واژن را نیز بگیرد. این نمونه به آزمایشگاه ارسال میشود تا مشخص شود آیا عفونت قارچی دارید یا خیر.
پیشگیری یا اجتناب از عفونتهای قارچی
برای کمک به پیشگیری از عفونت قارچی، میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- از پوشیدن لباسهای تنگ یا لباسهایی از مواد مصنوعی خودداری کنید.
- شورت نخی بپوشید.
- جورابشلواری یا لباس ورزشی یکسره را هر روز نپوشید.
- پس از استحمام، از سشوار با درجه کم و خنک برای خشک کردن ناحیه تناسلی قبل از پوشیدن لباس استفاده کنید.
- لباسهای مرطوب مانند مایو یا لباس خیس را هرچه زودتر تعویض کنید.
- از دوش واژینال یا اسپریهای بهداشتی زنانه، نوار یا تامپونهای معطر استفاده نکنید.
- از دستمال توالت رنگی یا معطر پرهیز کنید.
درمان عفونت قارچی
عفونتهای قارچی معمولاً با داروهایی که در داخل واژن استفاده میشوند درمان میشوند.
این دارو ممکن است به شکلهای زیر باشد:
- کرم واژینال که با یک اپلیکاتور مخصوص وارد واژن میشود.
- شیاف واژینال که در واژن قرار داده شده و بهطور خودبهخود حل میشود.
- قرص خوراکی که توسط دهان مصرف میشود.
- کرم موضعی برای قرار دادن روی ولووا جهت تسکین خارش.
اگر قبلاً عفونت قارچی داشتهاید و علائم کلاسیک آن را تجربه میکنید، ممکن است بخواهید از داروهای بدون نسخه (OTC) استفاده کنید.
برخی برندهای شناختهشده شامل موارد زیر هستند:
- کرمها: Monistat و Vagisil
- شیافها: NutraBlast
نکته: هرچند نادر است، اما عفونت قارچی ممکن است از طریق رابطه جنسی به شریک شما منتقل شود.
در صورت مشاهده علائم در شریک جنسی، با پزشک درباره گزینههای درمانی صحبت کنید.
زندگی با عفونتهای قارچی
هنگامی که برای اولینبار علائم عفونت قارچی را تجربه میکنید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
این کار بسیار مهم است زیرا لازم است مطمئن شوید که واقعاً دچار عفونت قارچی هستید و نه عفونت جدیتری.
علائم عفونت قارچی مشابه علائم برخی عفونتهای مقاربتی (STIs) است.
اگر خودتان به اشتباه عفونت قارچی را درمان کنید، در حالی که نوع دیگری از عفونت دارید، ممکن است وضعیت بسیار بدتر شود.
برخی زنان (حدود ۵٪) دچار عفونت قارچی مکرر هستند.
این به این معناست که در طول یک سال بیش از ۴ بار عفونت قارچی واژن رخ میدهد.
این وضعیت به نام کاندیدیازیس ولوواژینال مکرر (Recurrent Vulvovaginal Candidiasis – RVVC) شناخته میشود.
اگر هر سال چندین بار دچار عفونت قارچی میشوید، با پزشک خود صحبت کنید.
پزشک ممکن است درمانی پیشگیرانه تجویز کند تا احتمال بازگشت عفونت کاهش یابد.
اگر طی سالهای گذشته بارها عفونت قارچی داشتهاید، با پزشک در مورد داروهای بدون نسخه که میتوانند علائم را کاهش دهند و عفونت را درمان کنند، مشورت کنید.
سؤالاتی که باید از پزشک خود بپرسید
- آیا علائم من نشاندهنده عفونت قارچی هستند؟
- آیا نیاز به آزمایشهایی مانند تست عفونتهای مقاربتی دارم؟
- علت احتمالی عفونت قارچی من چیست؟
- چه درمانی را توصیه میکنید؟ آیا میتوانم از داروهای بدون نسخه استفاده کنم؟
- آیا شریک جنسی من نیاز به درمان دارد؟
- آیا میتوانم رابطه جنسی داشته باشم یا باید تا پایان درمان صبر کنم؟
- اگر دوباره دچار عفونت قارچی شدم چه کاری باید انجام دهم؟ آیا لازم است دوباره به شما مراجعه کنم؟
منابع
National Institutes of Health, Office on Women’s Health: Vaginal Yeast Infections
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
