پریمنوپاز (Perimenopause) مرحلهٔ طبیعی گذار به سمت یائسگی است و میتواند طیف گستردهای از تغییرات جسمی و عاطفی را به همراه داشته باشد. درک علائم و گزینههای درمانی پریمنوپاز میتواند به شما کمک کند احساس آمادگی و حمایت بیشتری داشته باشید. از تغییرات هورمونی گرفته تا مشکلات خواب یا نوسانات خلقی، دانستن اینکه چه چیزی انتظار شما را میکشد، میتواند مدیریت این مرحله از زندگی را آسانتر کند.
فیلم آموزشی
پریمنوپاز چیست؟
پریمنوپاز مرحلهای در سالهای باروری یک زن است. این مرحله نشانهای است که نشان میدهد زن به یائسگی نزدیک میشود.
یائسگی زمانی است که زن دیگر قاعدگی ندارد و قادر به بارداری نیست.
پریمنوپاز معمولاً در دههٔ ۴۰ زندگی یک زن آغاز میشود و معمولاً چند سال طول میکشد. با این حال، این مدت میتواند برای هر زن متفاوت باشد.
به خاطر داشته باشید که امکان بارداری در طول پریمنوپاز همچنان وجود دارد. بنابراین، اگر نمیخواهید باردار شوید، استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری در این مرحله از زندگی همچنان مهم است.
علائم و درمان پریمنوپاز
علائم شایع
بسیاری از علائم در طول پریمنوپاز قابل مشاهده هستند. به عنوان مثال، هورمون استروژن (Estrogen) دچار نوسان میشود و تخمدانها به تدریج ترشح تخمک را متوقف میکنند (یعنی تخمکگذاری انجام نمیشود).
سایر علائمی که ممکن است تجربه کنید، مشابه علائم یائسگی هستند، از جمله:
- گرگرفتگی (احساس گرمای شدید از داخل بدن به بیرون)
- اختلالات خواب
- تغییرات خلقی
- خشکی واژن (که میتواند باعث درد در حین رابطه جنسی شود)
- قاعدگیهای طولانیتر، کوتاهتر یا جاافتاده
- در مراحل اولیهٔ پریمنوپاز ممکن است اختلاف ۷ روز یا بیشتر بین پریودها را مشاهده کنید.
- پس از رسیدن به یائسگی، این فاصله ۶۰ روز یا بیشتر خواهد شد.
- خونریزی قاعدگی شدید یا خیلی سبک
- مشکلات مثانه (مانند عفونت ادراری یا نشت ادرار)
- کاهش باروری
- تغییر در میل یا تحریک جنسی
- کاهش تودهٔ استخوانی
- افزایش سطح کلسترول خون
نکته مهم:
در حالی که قاعدگی نامنظم در پریمنوپاز طبیعی است، باید با پزشک مشورت کنید اگر:
- خونریزی بسیار شدید است (نیاز به تعویض نوار یا تامپون هر چند ساعت دارید)
- خونریزی بیش از ۷ روز طول میکشد
- بین پریودها دچار خونریزی میشوید
- پریودها کمتر از ۲۱ روز فاصله دارند
درمانهای هورمونی و غیرهورمونی
پریمنوپاز معمولاً با داروهای هورمونی تجویزی یا در برخی موارد بدون درمان مدیریت میشود.
- هورمونها برای کنترل علائم پریمنوپاز استفاده میشوند.
- به صورت قرص، کرم یا برچسب پوستی تجویز میشوند.
- پزشک معمولاً با کمترین دوز ممکن درمان را آغاز میکند.
- این روش به نام درمان جایگزینی هورمون (Hormone Replacement Therapy – HRT) شناخته میشود.
- HRT میتواند ریسک برخی سرطانهای زنان را افزایش دهد.
- برای خشکی واژن، محصولات واژینال بدون نسخه میتوانند کمککننده باشند.
- محصولات پایه آبی بهترین گزینه هستند.
- برخی داروهای تجویزی میتوانند بیاختیاری ادراری (نشت ادرار) را درمان کنند.
- اگر دچار تغییرات خلقی قابل توجه هستید، با پزشک خود صحبت کنید.
- ممکن است داروهای ضدافسردگی تجویزی به شما کمک کنند.
نکات سبک زندگی برای بهبود علائم
برخی عادات سالم روزانه میتوانند علائم را کاهش دهند، از جمله:
- تغذیه سالم
- ورزش منظم
- خواب کافی
- عدم مصرف الکل
- تمرینات آرامسازی و ریلکسیشن
علت بروز پریمنوپاز
پریمنوپاز یک بخش طبیعی از روند پیری زنان است.
اما عوامل دیگری وجود دارند که میتوانند باعث شروع زودتر از حد معمول آن شوند:
- سابقهٔ خانوادگی
- هیسترکتومی (Hysterectomy) – جراحی برای برداشتن تمام اندامهای تولیدمثل زنانه
- درمان سرطان (شیمیدرمانی یا پرتودرمانی)
- مصرف برخی هورمونهای مصنوعی برای درمان بیماریهای خاص
تشخیص پریمنوپاز
پزشک درباره علائم شما با شما صحبت خواهد کرد.
او همچنین سن، سابقهٔ خانوادگی و الگوی قاعدگی را بررسی میکند تا مشخص شود آیا در مرحلهٔ پریمنوپاز قرار دارید یا خیر.
در برخی موارد، ممکن است پزشک آزمایش خون برای بررسی سطح هورمونها تجویز کند.
این آزمایش معمولاً فقط زمانی انجام میشود که علائم در سنین غیرمعمول (خیلی زود) ظاهر شوند.
آیا میتوان از پریمنوپاز پیشگیری یا اجتناب کرد؟
پریمنوپاز قابل پیشگیری یا اجتناب نیست.
با این حال، عدم مصرف سیگار میتواند شروع زودهنگام آن را به تأخیر بیندازد.
مدیریت علائم و درمان پریمنوپاز
زندگی با پریمنوپاز گاهی میتواند چالشبرانگیز و آزاردهنده باشد.
بسیاری از علائم مانند گرگرفتگی، تغییرات خلقی و اختلالات خواب ممکن است بدون هشدار بروز کنند.
- قاعدگیهای نامنظم یا با خونریزی شدیدتر ممکن است نیاز به سازگاری داشته باشند.
- اگر قصد پیشگیری از بارداری دارید، باید مطمئن شوید که به طور کامل وارد یائسگی شدهاید پیش از اینکه روشهای پیشگیری را کنار بگذارید.
- یائسگی زمانی رخ میدهد که ۱۲ ماه متوالی بدون قاعدگی سپری شده باشد.
پرسشهایی که باید از پزشک خود درباره پریمنوپاز بپرسید
- آیا درد بیشتر در دوران پریود در پریمنوپاز طبیعی است؟
- آیا گرگرفتگی بعد از یائسگی برطرف میشود؟
- آیا اگر پریودم در سن پایین شروع شده باشد، پریمنوپاز زودتر آغاز میشود؟
- اگر سرطان سینه داشتهام، آیا باید از درمان هورمونی اجتناب کنم؟
منابع برای آگاهی بیشتر درباره پریمنوپاز
- The North American Menopause Society: Patient Education
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
