مسمومیت با قارچ (Mushroom Poisoning) چیست؟
هر سال افرادی پس از خوردن قارچهای چیدهشده از حیاط یا مکانهای بیرون، دچار مسمومیت میشوند. این قارچها نباید خورده شوند. تشخیص قارچهای خوراکی از قارچهای سمی دشوار است. قارچهای سمی میتوانند باعث بیماری شوند. برخی از آنها حتی کشنده هستند.
علائم مسمومیت با قارچ
علائم شایع شامل موارد زیر هستند:
- حالت تهوع
- گرفتگیهای شکمی
- استفراغ
- اسهال (گاهی همراه با خون)
- سردرد
- سرگیجه
- گرگرفتگی (احساس گرما و قرمزی) در صورت و شکم
- تپش قلب
علائم جدیتر شامل موارد زیر هستند:
- تشنج
- توهم
- مشکلات تنفسی
- نارسایی کلیه یا کبد
- کما
- مرگ
علائم ممکن است بلافاصله پس از خوردن قارچ سمی ظاهر شوند یا چند ساعت بعد بروز کنند.
علائمی که در عرض ۲ ساعت رخ میدهند معمولاً خطر کمتری دارند، اما علائمی که پس از ۶ ساعت یا دیرتر بروز میکنند، جدیتر و خطرناکتر هستند.
موضوعات مرتبط
مطالعه مقاله:
- مسمومیت غذایی (Food Poisoning)
- استفراغ و اسهال (Vomiting and Diarrhea)
- داروهای ضدتهوع بدون نسخه برای تسکین حالت تهوع و استفراغ (Antiemetic Medicines: OTC Relief for Nausea and Vomiting)
علت مسمومیت با قارچ
مصرف قارچهای سمی باعث مسمومیت با قارچ میشود.
تشخیص مسمومیت با قارچ
تشخیص مسمومیت با قارچ دشوار است. پزشک شما را معاینه میکند و درباره علائم، زمان شروع آنها، و غذایی که اخیراً خوردهاید سؤال میپرسد. تشخیص بر اساس اطلاعاتی است که شما ارائه میدهید.
اگر میتوانید نمونهای از قارچی که خورده شده است را تهیه کنید، آن را همراه خود به مطب پزشک یا اورژانس ببرید.
پیشگیری یا اجتناب از مسمومیت با قارچ
شما میتوانید با نخوردن قارچهای چیدهشده از زمین از مسمومیت جلوگیری کنید.
تشخیص قارچهای سمی از قارچهای خوراکی بسیار دشوار است و حتی ممکن است در کنار هم رشد کنند. هیچ آزمایشی وجود ندارد که بتواند قارچ سمی را از قارچ غیرسمی تشخیص دهد.
بهتر است همه قارچهای وحشی را سمی در نظر بگیرید و قارچها را فقط از فروشگاههای معتبر تهیه کنید.
- قارچهایی که روی زمین رشد میکنند، خطرناکتر از قارچهایی هستند که روی درختان زنده رشد میکنند.
- قارچهایی که در چمنزارها رشد میکنند، ممکن است به سموم دفع آفات یا مواد شیمیایی مراقبت از چمن آلوده باشند.
- قارچهایی که روی زمین در جنگلها رشد میکنند، خطرناکتر از قارچهای حیاط هستند.
- پختن قارچهای سمی، سموم آنها را از بین نمیبرد.
درمان مسمومیت با قارچ
اگر مشکوک هستید که شما یا کسی که همراه شماست دچار مسمومیت با قارچ شده است:
- با پزشک تماس بگیرید یا با مرکز اطلاعرسانی داروها و سموم تماس بگیرید.
- اگر فرد بیهوش، دچار تشنج یا بدون تنفس است، با 115 تماس بگیرید (اورژانس).
- شماره مرکز اطلاعرسانی داروها و سموم در ایران: 1490
این شماره ۲۴ ساعته پاسخگو است. بهتر است این شماره را در مخاطبین تلفن خود ذخیره کنید. - شخص را به اورژانس بیمارستان ببرید.
- اگر ممکن است، چند نمونه از قارچهای خوردهشده را همراه خود به بیمارستان یا پزشک ببرید.
اگر فرد استفراغ کرده است، ممکن است بدترین مرحله مسمومیت گذشته باشد.
پزشکان ممکن است به فرد زغال فعال بدهند تا به تخلیه معده کمک کنند.
پزشک همچنین دما، ضربان قلب و فشار خون فرد را بررسی میکند و بیمار از نظر علائم جدی یا عوارض تحت نظر قرار میگیرد.
اگر ثابت شود که قارچ خوردهشده بیضرر است و بیمار علائم مسمومیت شدید ندارد، به خانه فرستاده میشود.
پزشک از شما میخواهد بهمدت ۲۴ ساعت علائم احتمالی مسمومیت را در فرد تحت نظر بگیرید.
نکته مهم:
در گذشته توصیه میشد افراد در منزل شربت ایپکاک (Ipecac syrup) داشته باشند تا در صورت مسمومیت از آن برای ایجاد استفراغ استفاده کنند.
تحقیقات جدید نشان دادهاند که ایپکاک ناایمن و بیاثر است و دیگر قابل خریداری نیست.
نتیجه: حتی اگر کسی این شربت را به شما داد، از آن استفاده نکنید.
زندگی با مسمومیت قارچی
عوارض کوتاهمدت ناشی از مسمومیت قارچی، معمولاً ناخوشایند و مربوط به استفراغ و اسهال هستند.
علائم شدیدتر ممکن است به زمان بیشتری برای بهبودی نیاز داشته باشند یا باعث آسیب دائمی شوند.
سوالاتی برای پرسیدن از پزشک
- آیا قارچهای سمی برای حیوانات خانگی من هم خطرناک هستند؟
- اگر ندانم کسی که با او هستم قارچ سمی خورده است، چه کار باید بکنم؟
- آیا داروهای بدون نسخه برای حالت تهوع میتوانند کمککننده باشند؟
- اگر فکر میکنم قارچ سمی خوردهام، آیا باید به مطب مراجعه کنم یا به اورژانس بروم؟
منابع
- American Association of Poison Control Centers: Food and Mushroom Poisoning
- North American Mycological Association: Mushroom Poisonings
- National Capital Poison Center: Wild Mushroom Warning
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
