فیلم آموزش همگانی
تپش قلب (Heart Palpitations) چیست؟
تپش قلب به احساس کوبش، تند زدن یا پرش ضربان قلب (Fluttering) گفته میشود. طبیعی است که هنگام ورزش یا فعالیت بدنی، صدای قلب خود را بشنوید یا احساس کنید که قلبتان با شدت بیشتری میتپد. این موضوع زمانی که در حال فعالیت بدنی هستید، طبیعی است.
اما اگر دچار تپش قلب باشید، ممکن است زمانی که ساکن نشستهاید یا حرکات آرامی انجام میدهید نیز احساس کنید که قلبتان به شدت میتپد.
علائم
علائم تپش قلب ممکن است برای افراد مختلف به شکلهای متفاوتی احساس شود. این احساسات میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- پرش ضربان قلب، گویی یک ضربان جا میافتد.
- احساس لرزش یا flutter در قفسهٔ سینه.
- احساس کوبش یا تپیدن شدید قلب همانند آنچه در بالا توصیف شد.
تپش قلب ممکن است در حالت نشسته یا حتی هنگام دراز کشیدن رخ دهد.
علل
عوامل مختلفی میتوانند باعث بروز تپش قلب شوند. برخی از این علل عبارتاند از:
علل مرتبط با قلب
افرادی که ضربان قلب نامنظم یا آریتمی (Arrhythmia) دارند، ممکن است دچار تپش قلب شوند.
در بیشتر موارد، تپش قلب و آریتمیها بیخطر هستند. اما گاهی اوقات، اختلال در ریتم طبیعی قلب میتواند جدی باشد.
همچنین، مشکلات دریچههای قلب نیز میتوانند باعث تپش قلب شوند. دریچهها وظیفه دارند خون را به طور صحیح در قلب جابهجا کنند.
علل غیرمرتبط با قلب
- برخی داروها، مکملهای گیاهی و مواد مخدر غیرقانونی میتوانند باعث تندتر شدن ضربان قلب شوند.
- داروهایی مانند اسپریهای آسم و ضداحتقانها (Decongestants) ممکن است باعث تپش قلب شوند.
- کافئین (موجود در قهوه، چای و نوشابهها)، الکل و تنباکو نیز از عوامل رایج تپش قلب هستند.
- افرادی که دچار اختلال پانیک (Panic disorder) هستند، هنگام ترس یا حمله پانیک (Panic attack)، تپش قلب را احساس میکنند.
- برخی شرایط پزشکی مانند بیماریهای تیروئید و کمخونی (Anemia) نیز میتوانند باعث تپش قلب شوند.
در برخی افراد، علت تپش قلب ناشناخته باقی میماند. این حالت در حدود ۱ نفر از هر ۷ فرد دچار تپش قلب دیده میشود و معمولاً بیخطر است.
تشخیص
اگر قلب شما در زمانی که ورزش نمیکنید، تند میتپد، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک موارد زیر را بررسی خواهد کرد:
- انجام معاینه فیزیکی و بررسی داروهای مصرفی شما.
- پرسیدن در مورد رژیم غذایی و سابقه حملات پانیک.
- ممکن است پزشک آزمایش نوار قلب (Electrocardiogram) برای بررسی ضربان قلب در یک بازه زمانی انجام دهد.
- آزمایش خون نیز ممکن است برای بررسی علل احتمالی انجام شود.
اگر این آزمایشها علت تپش قلب را مشخص نکنند، ممکن است پزشک از شما بخواهد مانیتور قلب به مدت ۱ تا ۳۰ روز استفاده کنید.
این مانیتور هرگونه اختلال در ریتم قلب شما را ثبت میکند.
در صورت نیاز، پزشک ممکن است شما را به متخصص قلب (Cardiologist) ارجاع دهد.
آیا میتوان از تپش قلب پیشگیری یا اجتناب کرد؟
تپش قلب همیشه قابل پیشگیری یا اجتناب نیست، اما رعایت نکات زیر میتواند کمککننده باشد:
- از مصرف مواد مخدر غیرقانونی مانند کوکائین خودداری کنید.
- کافئین، الکل و تنباکو را حذف یا به شدت محدود کنید.
- پزشک را در جریان داروها و مکملهای گیاهی مصرفی خود قرار دهید.
- به پزشک اطلاع دهید که چه مقدار الکل مصرف میکنید و آیا از سایر موادی که میتوانند باعث تپش قلب شوند، استفاده دارید یا خیر.
- تپشهای قلب خود را یادداشت کنید: زمان وقوع و فعالیتی که در آن لحظه انجام میدادید را ثبت کنید و به پزشک ارائه دهید. این اطلاعات میتوانند به تشخیص علت کمک کنند.
درمان
در بیشتر موارد، تپش قلب بیخطر بوده و خودبهخود از بین میرود و نیاز به درمان ندارد.
اما گاهی تپش قلب میتواند نشانه یک مشکل جدی قلبی باشد.
اگر همراه با تپش قلب دچار سرگیجه یا تنگی نفس هستید، فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- اگر تپش قلب ناشی از یک بیماری قلبی یا مشکل پزشکی دیگر باشد، پزشک آن مشکل را درمان خواهد کرد و با درمان علت، تپش قلب نیز بهبود مییابد.
- اگر تپش قلب به دلیل برخی غذاها، نوشیدنیها (الکل و کافئین) یا داروها ایجاد شده باشد، کاهش مصرف آنها میتواند تپش قلب را متوقف کند.
زندگی با تپش قلب
شناختن علت تپش قلب به شما کمک میکند تا بتوانید آن را مدیریت کنید.
با این آگاهی، میتوانید عوامل محرک مانند داروهای لاغری، کافئین و داروهای سرماخوردگی/سرفه را شناسایی و از آنها اجتناب کنید.
تپش قلب ناشی از اضطراب یا استرس گاهی کنترلکردن سختتری دارد.
در این حالت، اضطراب باعث تپش قلب میشود و تپش قلب نیز اضطراب را تشدید میکند.
این چرخه میتواند به صورت بیپایان ادامه یابد.
در چنین شرایطی، پزشک ممکن است دارویی برای کاهش اضطراب تجویز کند.
سؤالاتی که باید از پزشک بپرسید
- علت احتمالی تپش قلب من چیست؟
- آیا لازم است مانیتور قلب استفاده کنم؟ برای چه مدت؟
- آیا یادداشت کردن تپش قلبها مفید است؟ آیا لازم است چیزهای دیگری مانند غذا یا فعالیت بدنی را هم ثبت کنم؟
- آیا تپش قلب من نشانه یک مشکل جدیتر است؟
- چه علائمی نشان میدهد که وضعیت من بدتر شده است؟
- آیا نیاز به تغییر در سبک زندگی، مثل رژیم غذایی یا عادات ورزشی دارم؟
منابع
National Heart, Lung, and Blood Institute: Heart Palpitations
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
