اختلال شیپور استاش (Eustachian tube dysfunction)
پادکست
برای گوش کردن به پادکست از دکمه پخش زیر استفاده نمایید:
فیلم آموزشی همگانی
اختلال شیپور استاش (Eustachian tube dysfunction) چیست؟
شیپور استاش یک مجرای کوچک است که گلوی شما را به گوش میانی متصل میکند. وقتی عطسه میکنید، میبلعید یا خمیازه میکشید، شیپور استاش باز میشود. این کار مانع تجمع فشار هوا و مایع در داخل گوش شما میشود. اما گاهی اوقات شیپور استاش مسدود میشود که به آن اختلال شیپور استاش گفته میشود. در این حالت، ممکن است صداها خفه به نظر برسند و گوش شما احساس پری یا درد داشته باشد.
علائم
اگر دچار اختلال شیپور استاش باشید:
- ممکن است گوشهایتان گرفته یا پر احساس شوند.
- صداها ممکن است خفه به نظر برسند.
- ممکن است احساس تقتق یا صدای «پاپ» داشته باشید (کودکان ممکن است بگویند گوششان «قلقلک» میکند).
- ممکن است در یک یا هر دو گوش احساس درد کنید.
- ممکن است صدای زنگ در گوشهایتان بشنوید (وزوز گوش – Tinnitus).
- گاهی ممکن است مشکل در حفظ تعادل داشته باشید.
- علائم ممکن است با تغییر ارتفاع بدتر شوند؛ مثل پرواز با هواپیما، استفاده از آسانسور، رانندگی در مناطق کوهستانی یا غواصی.
علت اختلال شیپور استاش چیست؟
شایعترین علت، تورم (التهاب) شیپور استاش و تجمع موکوس یا مایع است. این وضعیت میتواند در اثر سرماخوردگی، آنفلوانزا، عفونت سینوس یا آلرژی ایجاد شود. برخی افراد بیشتر در معرض خطر هستند، از جمله:
- کودکان: شیپور استاش آنها کوتاهتر و مستقیمتر از بزرگسالان است، بنابراین میکروبها راحتتر به گوش میانی میرسند و مایع راحتتر در آن گیر میکند. همچنین سیستم ایمنی کودکان هنوز کامل رشد نکرده و مبارزه با عفونتها برای آنها سختتر است.
- افرادی که سیگار میکشند: سیگار به مژکها (Cilia – موهای ریز مسئول پاککردن موکوس از گوش میانی به پشت بینی) آسیب میزند. این موضوع باعث تجمع موکوس در شیپور استاش میشود.
- افراد دارای اضافهوزن: رسوبات چربی اطراف شیپور استاش میتوانند باعث اختلال عملکرد آن شوند.
تشخیص اختلال شیپور استاش
پزشک درباره علائم شما پرسوجو کرده و شما را معاینه میکند. وی مجرای گوش و پرده گوش، مسیرهای بینی و پشت گلو را بررسی خواهد کرد.
پیشگیری یا اجتناب از اختلال شیپور استاش
برای کاهش خطر ابتلا، باید علت اصلی انسداد – معمولاً آلرژی، سرماخوردگی یا آنفلوانزا – را درمان کنید.
درمان
علائم اغلب بدون نیاز به درمان خاص برطرف میشوند. شما میتوانید با انجام تمریناتی شیپور استاش را باز کنید، مثل:
- بلعیدن
- خمیازه کشیدن
- جویدن آدامس
برای کاهش احساس «گوش پر» میتوانید یک نفس عمیق بکشید، سوراخهای بینی را بگیرید و با دهان بسته به آرامی «دمیدن» انجام دهید.
اگر فکر میکنید نوزادتان دچار این مشکل است، به او شیر بدهید یا پستانک بدهید، زیرا این کارها رفلکس بلع را تحریک میکنند.
اگر این روشها کمک نکردند، پزشک ممکن است گزینههای زیر را پیشنهاد کند:
- استفاده از ضداحتقان برای کاهش تورم مخاط شیپور استاش
- مصرف آنتیهیستامین یا اسپری بینی استروئیدی برای کاهش واکنش آلرژیک
- ایجاد یک برش کوچک در پرده گوش و مکش مایع گوش میانی، که به شیپور استاش فرصت میدهد کوچک شود و پرده گوش طی ۱ تا ۳ روز ترمیم شود.
- کارگذاری لولههای کوچک در پرده گوش برای تخلیه مایع تجمعیافته. کودکان با عفونت مکرر گوش گاهی این لولهها را دریافت میکنند. لولهها تا ۱۸ ماه باقی میمانند و خودبهخود خارج میشوند.
- استفاده از سیستم گشادکننده بالونی: پزشک یک بالون کوچک را از طریق بینی و با استفاده از یک کاتتر (لوله بلند و انعطافپذیر) وارد شیپور استاش میکند. سپس بالون باد میشود تا مسیر عبور هوا و موکوس باز شود و عملکرد شیپور بهبود یابد.
هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)
FDA استفاده از «شمع گوش» (قرار دادن شمع مخصوص در گوش) را توصیه نمیکند. گفته میشود این روش با سوختن شمع، موم و ذرات را از گوش خارج میکند، اما میتواند باعث آسیبهای جدی شود و هیچ مدرکی مبنی بر اثربخشی آن وجود ندارد.
زندگی با اختلال شیپور استاش
کنترل علائم در هنگام آلرژی میتواند به باز نگهداشتن شیپور استاش و پیشگیری از عفونت کمک کند. تمرینات خانگی مثل بلعیدن یا خمیازه کشیدن معمولاً مشکل را رفع میکنند. اگر شما یا کودکتان دچار درد شدید گوش شدید، با پزشک خانواده تماس بگیرید.
سؤالاتی که باید از پزشک بپرسید
- گوشهایم احساس پری دارند و با خمیازه بهتر نمیشوند. آیا ممکن است اختلال شیپور استاش داشته باشم؟
- برای راحتی بیشتر کودکم چه کاری میتوانم انجام دهم؟
- آیا کودک من که اختلال شیپور استاش دارد، دچار عفونت گوش خواهد شد؟
- هنگام سفر چه کارهایی میتوانم انجام دهم تا راحتتر باشم؟
- آیا آلرژیها میتوانند اختلال شیپور استاش را بدتر کنند؟
- بهترین روش درمان علائم من چیست؟
منابع
مؤسسه ملی سلامت ایالات متحده، مدلاینپلاس (National Institutes of Health, MedlinePlus): Otitis media with effusion
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد با پزشک معالج مشورت شود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
همچنین بخوانید
