اکوکاردیوگرافی: ترانستوراسیک
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک (Transthoracic echocardiogram؛ TTE) آزمایشی است که با استفاده از سونوگرافی (Ultrasound؛ امواجِ صوتی) تصاویری از قلبِ شما ایجاد میکند. اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک میتواند کارکردِ قلبِ شما را ارزیابی کند و عللِ علائمِ مرتبط با قلب را شناسایی کند. این آزمون یا غیرتهاجمی است یا کمتهاجمی، و بلافاصله پس از آن میتوانید فعالیتهای معمولِ خود را از سر بگیرید.
مرور کلی
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک چیست؟
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک آزمونی است که با استفاده از سونوگرافی (Ultrasound) تصاویری از قلبِ شما ایجاد میکند. این شایعترین نوعِ اکوکاردیوگرافی (Echocardiogram؛ «اکو») است.
این آزمون به ارائهدهندگانِ خدماتِ سلامت کمک میکند قلبِ شما، چهار حفرهٔ آن، چهار دریچهٔ قلب و رگهای خونیِ مجاور را ببینند.
چرا به اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک نیاز دارم؟
ارائهدهندگانِ خدماتِ سلامت از اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک به روشهای گوناگون استفاده میکنند. این آزمون میتواند:
• سلامتِ قلب را پیش از تشخیص و درمان یا پس از آن ارزیابی کند.
• علتِ برخی علائم را شناسایی کند.
• برای غربالگری و تشخیصِ وضعیتهای احتمالی پزشکی بهکار رود.
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک میتواند سلامتِ قلب را از راههای زیر ارزیابی کند:
• بررسیِ دریچههای قلب.
• تعیینِ اینکه قلبِ شما تا چه اندازه خون را خوب پمپ میکند.
• اندازهگیریِ فشارِ خون و سرعتِ جریانِ خون در قلبِ شما.
• اندازهگیریِ اندازه و شکلِ حفرههای قلب.
این آزمون میتواند عللِ علائمِ مرتبط با قلب را شناسایی کند، مانند:
• دردِ قفسهٔ سینه.
• ادم (Edema؛ تورم).
• سوفلِ قلب.
• تنگیِ نفس (Dyspnea).
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک برای غربالگری، تشخیص یا پیگیریِ وضعیتهای مشخصِ پزشکی سودمند است، از جمله:
• آنوریسمِ آئورت یا دایسکشنِ آئورت (Aortic aneurysm or aortic dissection).
• لختههای خون.
• تغییرات در نوارِ قلب (Electrocardiogram [ECG]).
• ناهنجاریهای مادرزادیِ قلب.
• نارساییِ قلب.
• بیماریِ دریچهٔ قلب.
• کاردیومیوپاتیِ هیپرتروفیک (Hypertrophic cardiomyopathy).
• تومورها (سرطانِ قلب).
تفاوت اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک و اکوکاردیوگرافی ترانسازوفاژیال چیست؟
دو نوعِ اصلیِ اکوکاردیوگرافی وجود دارد: اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک و اکوکاردیوگرافی ترانسازوفاژیال (Transesophageal echocardiography؛ TEE).
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک شایعترین نوع است. این روش غیرتهاجمی است (چیزی واردِ بدنِ شما نمیشود) یا کمتهاجمی است (درگیرِ یک تزریقِ خفیف است). اکوکاردیوگرافی ترانسازوفاژیال تهاجمی است زیرا ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامت یک آندوسکوپ (Endoscope) را از راهِ مری (Esophagus) به پایین میفرستد.
اگر ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامت به تصاویرِ شفافتر یا دقیقتری نیاز داشته باشد، ممکن است پس از اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک، انجامِ اکوکاردیوگرافیِ ترانسازوفاژیال ضروری باشد.
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک را چه کسی انجام میدهد؟
معمولاً پزشکِ مراقبتِ اولیه یا متخصصِ قلب، اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک را درخواست میکند. یک سونوگرافیست (Sonographer؛ تکنسینِ آموزشدیده برای کار با فناوریِ سونوگرافی) آزمون را انجام میدهد و نتایج را برای پزشک ارسال میکند.
جزئیات آزمون
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک چگونه کار میکند؟
اکوکاردیوگرافی از فناوریِ سونوگرافی برای فرستادنِ امواجِ صوتیِ پُرفرکانس از میانِ بدنِ شما استفاده میکند. این امواج از بافتِ قلب بازتاب میشوند و «اکو» ایجاد میکنند.
فناوریِ رایانهای از این اکوها برای ساختنِ تصاویری استفاده میکند که نشان میدهند قلبِ شما هنگامِ تپیدن چه شکلی دارد. اکو ممکن است از سونوگرافیِ داپلر (Doppler ultrasound) نیز بهره ببرد که میتواند جریانِ خون را در حفرهها و دریچههای قلب نشان دهد، اندازهگیری کند و ارزیابی نماید.
آزمون تصاویرِ متحرک را روی یک صفحه نمایش میدهد تا شما و ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامت بتوانید آنها را ببینید.
چگونه برای اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک آماده میشوید؟
برای اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک نیازی به آمادگیِ خاصی ندارید. میتوانید پیش از آزمون غذا بخورید، مایعات بنوشید و هر دارویی را مصرف کنید.
پیش از اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک چه انتظاری میتوانم داشته باشم؟
گاهی، پیش از اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک، ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامت یک مادهٔ حاجب (Contrast dye) را به وریدِ شما تزریق میکند. این کار به نمایشِ جریانِ خون از میانِ قلبِ شما کمک میکند.
در طول اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک چه انتظاری میتوانم داشته باشم؟
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک حدود یک ساعت طول میکشد. سونوگرافیست یا یکی از ارائهدهندگانِ خدماتِ سلامت:
• از شما میخواهد روی تختِ معاینه دراز بکشید.
• پَدهای کوچکی به نامِ الکترود (Electrode) را برای ثبتِ ضربان و ریتمِ قلب، در نواحیِ مختلفِ قفسهٔ سینهٔ شما میچسباند.
• ژلِ مخصوصی روی پوستِ شما میمالَد تا انتقالِ صدا بهتر انجام شود.
• یک مبدل (Transducer؛ دستهٔ سونوگرافی) را روی پوستِ شما فشار میدهد و حرکت میدهد. مبدل شبیهِ میکروفون است. امواجِ صوتی را میفرستد و اکوها را دریافت میکند.
• از شما میخواهد برای گرفتنِ تصاویرِ متفاوت یا بهتر، بیحرکت بمانید، وضعیتِ بدنتان را تغییر دهید یا به شیوههای خاصی نفس بکشید.
آیا برای اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک آرامبخشی دریافت میکنید؟
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک یک روشِ غیرتهاجمی است، بنابراین ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامت شما آرامبخشی انجام نمیدهد.
پس از اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک چه انتظاری میتوانم داشته باشم؟
پس از اینکه تکنسین همهٔ تصاویرِ لازم را تهیه کرد، ژل را پاک میکند و الکترودها را برمیدارد. باید بتوانید بلافاصله به خانه بروید و فعالیتهای عادیِ خود را از سر بگیرید، از جمله اینکه خودتان با خودرو به خانه برگردید.
خطرات اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک چیست؟
اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک با هیچ خطری همراه نیست. این آزمون از هیچگونه پرتو یا جریانِ الکتریکی استفاده نمیکند. بهجز نیشگونِ خفیفی که ممکن است از تزریقِ داخلوریدی (Intravenous؛ IV) مادهٔ حاجب (Contrast agent) احساس شود، این آزمون نباید دردی ایجاد کند.
نتایج و پیگیری
چه زمانی باید از نتایج اکوکاردیوگرافی ترانستوراسیک مطلع شوم؟
تکنسینی که آزمون را انجام داده است گزارشی را برای ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامتِ درخواستکننده ارسال خواهد کرد. این فرایند معمولاً یکیدو روز طول میکشد. سپس ارائهدهندهٔ خدماتِ سلامت با شما تماس میگیرد تا دربارهٔ نتایج، تشخیص، برنامهٔ درمان یا ضرورتِ انجامِ آزمونهایِ بیشتر گفتوگو کند.
References/منابع
Government of Alberta. Transthoracic Echocardiogram: About This Test. Accessed 8/5/2022.
National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart Tests. Accessed 8/5/2022.
Omerovic S, Jain A. Echocardiogram. [Updated 2021 Jul 30]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Accessed 8/5/2022.
Shillcutt SK, Bick JS. A comparison of basic transthoracic and transesophageal echocardiography views in the perioperative setting. Anesth Analg. 2013;116(6):1231-6. Accessed 8/5/2022.
MedlinePlus: Public health information platform provided by the National Library of Medicine (NLM) and is part of the National Institutes of Health (NIH).
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد از دستورات پزشک معالج پیروی کرد و با پزشک معالج مشورت نمود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
