جراحی مغز – آموزش حین ترخیص
شما تحت عمل جراحی مغز قرار گرفتید. در طول عمل، جراح شما یک برش (Incision: برش جراحی) روی پوست سر ایجاد کرد. سپس یک سوراخ کوچک در استخوان جمجمه شما ایجاد شد یا بخشی از استخوان جمجمه برداشته شد. این کار برای آن انجام شد که جراح بتواند روی مغز شما عمل کند. اگر در پایان جراحی قطعهای از استخوان جمجمه برداشته شده بود، احتمالاً دوباره در جای خود قرار داده و با صفحات و پیچهای فلزی کوچک محکم شده است.
پس از بازگشت به منزل، دستورهای جراح خود را برای مراقبت از خود دنبال کنید. از اطلاعات زیر بهعنوان یادآور استفاده کنید.
زمانی که در بیمارستان بودید
جراحی برای یکی از دلایل زیر انجام شده است:
- اصلاح مشکلی در رگ خونی
- برداشتن تومور، لخته خون، آبسه یا ناهنجاری دیگر در سطح مغز یا در بافت مغزی
- درمان هیدروسفالی (Hydrocephalus: بزرگ شدن بطنهای مغزی) یا افزایش فشار مایع مغزی–نخاعی (CSF)
- ایجاد فضای بیشتر برای مغز به دلیل تورم یا سندرم کیاری (Chiari syndrome)
ممکن است مدتی را در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) و مدتی دیگر را در اتاق معمولی بیمارستان سپری کرده باشید. همچنین ممکن است داروهای جدیدی دریافت کرده باشید.
آنچه در منزل باید انتظار داشته باشید
احتمالاً متوجه خارش، درد، سوزش و بیحسی در امتداد محل برش خواهید شد. ممکن است صدای تقتق بشنوید که ناشی از جوش خوردن تدریجی استخوان است. بهبودی کامل استخوان ممکن است ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد.
ممکن است مقدار کمی مایع زیر پوست نزدیک برش وجود داشته باشد. تورم ممکن است صبحها هنگام بیدار شدن بیشتر باشد.
ممکن است دچار سردرد شوید. این حالت میتواند هنگام نفس عمیق کشیدن، سرفه یا فعالیت بیشتر باشد. همچنین ممکن است پس از بازگشت به خانه انرژی کمتری داشته باشید. این حالت میتواند چندین ماه ادامه داشته باشد.
ممکن است جراح برایتان داروهایی تجویز کرده باشد که باید در منزل مصرف کنید. این داروها میتوانند شامل آنتیبیوتیکها، استروئیدها و داروهای ضدتشنج باشند. از جراح خود بپرسید چه مدت باید این داروها را مصرف کنید. دستورالعمل مصرف داروها را دقیقاً رعایت کنید.
اگر دچار آنوریسم مغزی (Brain aneurysm) بودهاید، ممکن است علائم یا مشکلات دیگری نیز داشته باشید.
مراقبت از خود
- فقط مسکنهایی را مصرف کنید که جراح توصیه کرده است. آسپرین، ایبوپروفن (Ibuprofen) و برخی داروهای دیگر که بدون نسخه قابل تهیه هستند میتوانند باعث خونریزی شوند. اگر قبلاً داروهای رقیقکننده خون مصرف میکردید، بدون اجازه جراح دوباره شروع نکنید.
- همان غذاهایی را که همیشه میخورید مصرف کنید مگر اینکه جراح رژیم خاصی تجویز کرده باشد.
- فعالیت خود را بهتدریج افزایش دهید. بازگشت کامل انرژی زمان میبرد.
- با پیادهروی شروع کنید.
- هنگام بالا رفتن از پلهها از نرده استفاده کنید.
- تا ۲ ماه اول پس از جراحی، بیش از ۹ کیلوگرم (۲۰ پوند) بلند نکنید.
- سعی کنید از کمر خم نشوید، زیرا فشار بر سر وارد میکند. بهجای آن، کمر را صاف نگه دارید و از زانوها خم شوید.
- از جراح خود بپرسید چه زمانی میتوانید رانندگی و فعالیت جنسی را از سر بگیرید.
- بهاندازه کافی استراحت کنید. شبها بیشتر بخوابید و در طول روز چرت بزنید. همچنین در طول روز دورههای استراحت کوتاه داشته باشید.
مراقبت از زخم
محل برش را تمیز و خشک نگه دارید:
- تا زمانی که بخیه یا منگنهها توسط جراح برداشته نشدهاند، هنگام حمام یا دوش گرفتن از کلاه دوش استفاده کنید.
- پس از آن، بهآرامی محل برش را بشویید، خوب آبکشی کنید و خشک کنید.
- هر زمان پانسمان خیس یا کثیف شد، آن را عوض کنید.
- میتوانید از کلاه یا دستمال سر شل استفاده کنید. تا ۳ تا ۴ هفته از کلاهگیس استفاده نکنید.
- هیچ کرم یا لوسیونی روی محل برش یا اطراف آن استفاده نکنید.
- تا ۳ تا ۴ هفته از محصولات مو با مواد شیمیایی قوی (رنگ مو، دکلره، فر یا صافکنندهها) استفاده نکنید.
- میتوانید برای کاهش تورم یا درد، یخ پیچیده در حوله روی برش قرار دهید. هرگز با یخ روی پوست نخوابید.
- هنگام خواب، سر خود را روی چند بالش بالاتر بگذارید. این کار به کاهش تورم کمک میکند.
چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرید
در صورت بروز موارد زیر با جراح تماس بگیرید:
- تب ۳۸٫۳° سانتی گراد (۱۰۱° فارنهایت) یا بیشتر، یا لرز
- قرمزی، تورم، ترشح، درد یا خونریزی از محل برش یا باز شدن برش
- سردردی که برطرف نمیشود و با داروهای دادهشده کاهش نمییابد
- تغییرات بینایی (دوبینی، لکههای کور در دید)
- مشکل در تفکر، گیجی یا خوابآلودگی بیشتر از حد معمول
- ضعف در دست یا پا که قبلاً وجود نداشته است
- مشکلات جدید در راه رفتن یا حفظ تعادل
- سخت بیدار شدن
- تشنج
- چکیدن مایع یا خون به داخل گلو
- مشکلات جدید یا بدتر شدن در تکلم
- تنگی نفس، درد قفسه سینه یا افزایش خلط سرفه
- تورم اطراف زخم یا زیر پوست سر که طی ۲ هفته برطرف نمیشود یا بدتر میشود
- عوارض جانبی ناشی از دارو (بدون مشورت با جراح مصرف دارو را قطع نکنید)
منابع
Abts D. Post-anesthetic care. In: Keech BM, Laterza RD, eds. Anesthesia Secrets. 6th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2021:chap 34.
Jackson CM, Weingart JD, Brem H. Basic principles of cranial surgery for brain tumors. In: Winn HR, ed. Youmans and Winn Neurological Surgery. 8th ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2023:chap 151.
Patterson JT. Neurosurgery. In: Townsend CM Jr, Beauchamp RD, Evers BM, Mattox KL, eds. Sabiston Textbook of Surgery. 21st ed. St Louis, MO: Elsevier; 2022:chap 68.
MedlinePlus: Public health information platform provided by the National Library of Medicine (NLM) and is part of the National Institutes of Health (NIH).
این مطلب با سردبیری دکتر اکبر نیکپژوه، متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی، استاد دانشگاه علوم پزشکی برای استفاده در وبسایت بیمارستان تهیه شده است.
لطفاً به یاد داشته باشید که پزشکی و سلامت همواره دانشی رو به کمال است. ضمن استفاده از مطالب علمی این بسته آموزشی، توصیههای سلامتی و درمانی ویژه خودتان را از پزشکان معالجتان دریافت کنید.
سلب مسئولیت: مطالب ارائهشده صرفاً جهت اطلاعرسانی و افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین توصیهها و دستورات پزشکی فردی نبوده و لازم است در هر مورد از دستورات پزشک معالج پیروی کرد و با پزشک معالج مشورت نمود.
تندرستی و سلامتی کامل شما آرزوی ماست.
